Suốt mùa hè, con ve sầu đậu trên cành cây và hát.
Nó hát từ lúc nắng lên đến lúc nắng tắt, ngày nào cũng vậy. Tiếng nó phủ kín cả khu vườn, phủ lâu đến mức không ai còn nghe thấy nữa; chỉ khi nó ngừng, người ta mới giật mình nhận ra vườn đang im.
Dưới gốc cây, đàn kiến đi thành hàng một. Con nào trên lưng cũng có một thứ: hạt thóc, mẩu lá khô, xác một con sâu nhỏ. Chúng đi từ bụi cỏ ra, men theo rễ cây, rồi chui xuống một cái lỗ dưới đất. Lát sau lại thấy chúng đi ra, trên lưng không còn gì, và lại đi vào bụi cỏ.
Ve sầu nhìn xuống, thấy nóng ruột thay.
— Nắng thế này mà các anh khuân vác gì cho khổ. Lên đây với tôi. Mùa hè có mấy đâu.
Một con kiến ngẩng lên trả lời, nhưng chân vẫn không dừng:
— Mùa hè có mấy đâu. Đúng thế.
Rồi cả hàng kiến đi khuất xuống lỗ.
Mùa hè hết. Mưa xuống mấy hôm liền, rồi gió trở lạnh. Lá rụng gần trụi, cỏ khô nằm rạp, ngoài vườn không còn gì ăn được nữa.
Ve sầu nhịn được vài hôm thì không nhịn được nữa. Nó bò xuống gốc cây, tìm đến cái lỗ dưới đất, gõ vào cửa tổ kiến.
Kiến ra mở. Sau lưng con kiến, ve sầu nhìn thấy thóc xếp đầy đến tận nóc hang.
— Cho tôi xin ít hạt, — ve sầu nói. — Qua được mùa này thôi. Sang hè tôi trả.
Kiến hỏi:
— Cả mùa hè vừa rồi anh làm gì?
— Tôi hát, — ve sầu đáp. — Tôi hát suốt. Hát cho cả khu vườn nghe. Các anh cũng nghe.
Kiến gật đầu, như vừa nghe xong một câu trả lời hợp lý.
— Vậy thì mùa này anh thử múa xem sao.
Nói rồi nó đóng cửa tổ lại. Bên ngoài, trời vẫn mưa.
Đọc chậm — chú giải
- ve sầu
- loài côn trùng kêu ran vào mùa hè; con trưởng thành chỉ sống được vài tuần
- tổ kiến
- hang dưới đất, có buồng riêng dùng làm kho chứa thức ăn
- thóc
- hạt lúa còn nguyên vỏ trấu, chưa xay thành gạo
- ngụ ngôn
- truyện ngắn mượn chuyện loài vật để nói chuyện người