Chúa Trịnh bấy giờ ăn uống đã chán. Sơn hào hải vị bày ra, nếm vài miếng rồi đẩy mâm. Người hầu trong phủ lo lắm, món gì cũng thử, chúa vẫn không thấy ngon.
Quỳnh nghe chuyện, vào phủ tâu:
— Thần có một món ăn rất lạ, tên là đại phong. Ăn vào thì cơm mấy bát cũng hết.
Chúa nghe cái tên đã thấy sang, liền hỏi món ấy làm thế nào. Quỳnh thưa rằng món này cầu kỳ, phải để thần tự tay làm, và xin chúa nhịn từ giờ đến khi thần dọn lên.
Chúa ưng thuận. Quỳnh về.
Quỳnh không làm gì cả. Chúa đợi từ trưa sang chiều, từ chiều sang tối. Bụng đói cồn cào, mấy lần cho người ra giục, Quỳnh chỉ thưa rằng món chưa được, xin chúa chờ thêm.
Mãi đến khuya Quỳnh mới bưng lên một cái đĩa nhỏ đậy kín. Chúa mở ra: bên trong là một cục tương.
Chúa đang đói, chấm thử một miếng với cơm. Ngon lạ. Chúa ăn liền mấy bát, ăn xong mới ngẩng lên hỏi:
— Món này là món gì mà ngon thế? Sao lại gọi là đại phong?
Quỳnh thưa:
— Bẩm chúa, đại phong là gió lớn. Gió lớn thì đổ chùa. Chùa đổ thì tượng lo. Tượng lo, nói lái lại là lọ tương. Đó là lọ tương ở nhà thần, món ăn thường ngày của dân.
Chúa biết mình bị chơi chữ, nhưng vừa ăn ngon miệng nên không nỡ giận, chỉ cười mà tha cho.
Đọc chậm — chú giải
- chúa Trịnh
- các chúa họ Trịnh nắm thực quyền ở Đàng Ngoài thế kỷ 16–18, vua Lê chỉ còn hư vị
- sơn hào hải vị
- món quý trên rừng dưới biển
- đại phong
- gió lớn (chữ Hán: đại là lớn, phong là gió)
- nói lái
- cách chơi chữ đặc trưng tiếng Việt: đổi chỗ phần vần và thanh điệu của hai tiếng cho nhau; "tượng lo" đổi thành "lọ tương"
- tương
- nước chấm làm từ đậu nành và gạo lên men, món ăn thường ngày của nhà nghèo